Obsesif Kompulsif Bozukluk çoğu zaman düzenli olmak ya da titizlikle karıştırılır. Oysa OKB, istem dışı gelen rahatsız edici düşüncelerle ve bunları yatıştırmak için yapılan tekrarlarla seyreden, tedavi edilebilir bir durumdur.
OKB'nin iki temel bileşeni vardır: obsesyonlar (istem dışı gelen, kaygı yaratan düşünce, imge veya dürtüler) ve kompulsiyonlar (bu kaygıyı azaltmak için yapılan zihinsel ya da davranışsal tekrarlar). Kişi bu düşüncelerin mantıksız olduğunu çoğu zaman bilir ama durduramaz.
Gerçek-olay OKB nedir?
Bazı obsesyonlar hayali senaryolara değil, gerçekten yaşanmış bir ana tutunur: "O anda yanlış bir şey mi yaptım?", "Birini incittim mi?" gibi. Zihin, geçmiş bir anıyı defalarca gözden geçirir, kanıt arar, güvence toplamaya çalışır. Bu döngü ne kadar kontrol edilirse, o kadar güçlenir.
Kompulsiyonların paradoksu şudur: kısa vadede rahatlatır, uzun vadede beslerler. Her güvence arama, her zihinsel kontrol, beyne "bu gerçekten tehlikeliymiş" mesajını verir ve obsesyonu pekiştirir.
Kanıta dayalı yollar
OKB'de en etkili yöntem, Maruz Bırakma ve Tepki Önleme (ERP) temelli bilişsel davranışçı terapidir. Kişi, kaygı veren düşünceyle kontrollü biçimde temas eder ama alışıldık tekrarı yapmaz. Zamanla beyin, tehlike alarmının yanlış olduğunu öğrenir ve kaygı kendiliğinden azalır.
OKB'yi yalnızca irade ile yenmeye çalışmak genellikle işe yaramaz — çünkü sorun irade eksikliği değildir. Doğru yaklaşımla, çoğu kişi düşüncelerin akışına takılmadan yaşamayı öğrenir.